ร้านพิซซ่าแห่งแรกของโลก จากแผงลอยริมถนนสู่ตำนานที่ยังคงอยู่

เรื่องราวของร้านพิซซ่าไม่ได้เริ่มต้นที่ตึกหรูหรือร้านอาหารชื่อดัง แต่เริ่มต้นจากแผงลอยเล็กๆ กลางถนนในเมืองเนเปิลส์ ประเทศอิตาลี เมื่อเกือบ 300 ปีที่แล้ว การเกิดขึ้นของร้านพิซซ่าแห่งแรกถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ยกระดับอาหารข้างทางให้กลายเป็นอาหารจานเด็ดที่คนทั้งโลกรู้จัก และเรื่องราวของร้านนี้ก็ยังคงดำเนินมาจนถึงทุกวันนี้

จุดเริ่มต้นก่อนจะเป็นร้าน: ยุคแผงลอยริมถนน

ก่อนที่ “ร้านพิซซ่า” จะเกิดขึ้น พิซซ่าถูกขายโดยพ่อค้าริมถนน (Pizzaioli) ที่เร่ขายไปตามตรอกซอกซอยของเนเปิลส์ โดยนำพิซซ่าออกจากเตาไม้แล้ววางไว้ในเตาดีบุกขนาดเล็กที่ทรงตัวอยู่บนหัวของพวกเขา เพื่อให้ความอบอุ่นขณะเดินเร่ขายไปตามที่ต่างๆ

จุดเปลี่ยนที่สำคัญเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1738 เมื่อมีแผงขายอาหาร (food stand) แห่งหนึ่งเปิดขึ้นในเมืองเนเปิลส์ เพื่อรองรับพ่อค้าแม่ค้าและนักเดินทางที่ผ่านไปมา แผงนี้ยังไม่ใช่ร้านอาหารในรูปแบบที่เราคุ้นเคย แต่เป็นสถานที่ผลิตและปรุงพิซซ่าเพื่อส่งต่อให้พ่อค้าริมถนนนำออกไปขายต่อ

กำเนิดร้านพิซซ่าแห่งแรกของโลก

ในปี ค.ศ. 1830 แผงลอยแห่งนี้ได้ถูกเปลี่ยนโฉมเป็นร้านอาหารอย่างเป็นทางการ ภายใต้ชื่อ Antica Pizzeria Port’Alba ตั้งอยู่ที่ Via Port’Alba 18 ในใจกลางเมืองเนเปิลส์

ร้านแห่งนี้ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ เพราะเป็นครั้งแรกที่ผู้คนสามารถนั่งรับประทานพิซซ่าในร้านได้ แทนที่จะต้องซื้อแบบถือกลับบ้าน พื้นที่แห่งนี้กลายเป็นสถานที่นัดพบที่มีชีวิตชีวา โดยเฉพาะสำหรับพ่อค้า นักเดินทาง ศิลปิน และนักเรียน ซึ่งมักเป็นผู้ที่มีรายได้น้อย

จุดเด่นและเอกลักษณ์ที่ไม่เหมือนใคร

ระบบการเงินสุดแปลก: “Pizza a Otto”

หนึ่งในเรื่องเล่าที่น่าสนใจที่สุดของร้านแห่งนี้คือระบบ “pizza a otto” หรือระบบที่ให้ลูกค้าผ่อนชำระค่าพิซซ่าได้นานถึง 8 วันหลังจากรับประทาน สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงฐานะทางเศรษฐกิจของลูกค้าในยุคนั้น ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชนชั้นแรงงานและผู้มีรายได้น้อย

เรื่องนี้ก่อให้เกิดมุกตลกในท้องถิ่นที่ว่า “อาหารจากร้าน Port’Alba อาจเป็นมื้อฟรีมื้อสุดท้ายของคุณ ถ้าคุณตายก่อนจ่ายเงิน” ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงมุมมองและอารมณ์ขันของชาวเนเปิลส์ในยุคนั้น

เตาอบจากลาวาภูเขาไฟวิสุเวียส

อีกหนึ่งเอกลักษณ์ที่ยังคงอยู่มาจนถึงปัจจุบันคือ เตาอบที่บุด้วยหินลาวาจากภูเขาไฟวิสุเวียส ซึ่งเป็นหินที่ยังคงร้อนและช่วยรักษาความร้อนได้ดีเยี่ยม การใช้หินลาวาทำให้พิซซ่ามีความกรอบและหอมเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวของร้านแห่งนี้

ความสำคัญต่อประวัติศาสตร์พิซซ่า

ร้าน Antica Pizzeria Port’Alba ไม่ได้เป็นเพียงร้านอาหารเก่าแก่ที่สุดในโลก แต่เป็นร้านที่มีบทบาทสำคัญในการยกระดับพิซซ่าจากอาหารข้างทางของคนจนให้กลายเป็นอาหารที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง

แม้ร้านอื่นๆ เช่น Pizzeria Brandi (ก่อตั้งโดย Raffaele Esposito) จะมีส่วนสำคัญในการทำให้พิซซ่ามาร์เกอริตาเป็นที่รู้จักในปี 1889 แต่ Antica Pizzeria Port’Alba ถือเป็นร้านแรกที่เปลี่ยนรูปแบบการขายพิซซ่าจากการเร่ขายข้างทางมาเป็นการนั่งรับประทานในร้านอย่างเป็นทางการ

นอกจากนี้ ร้านแห่งนี้ยังเป็นจุดเริ่มต้นของเส้นทางที่พิซซ่าจะก้าวข้ามขอบเขตของเนเปิลส์ ไปสู่ทั่วโลก จนกลายเป็นอาหารจานด่วนอันดับหนึ่งของโลกในปัจจุบัน

Antica Pizzeria Port’Alba ในปัจจุบัน

วันนี้ Antica Pizzeria Port’Alba ยังคงเปิดดำเนินการอย่างต่อเนื่องและยังคงรักษาเอกลักษณ์ดั้งเดิมเอาไว้ได้อย่างดี ตั้งอยู่ท่ามกลางร้านหนังสือในย่าน Centro Antico ของเมืองเนเปิลส์ แม้เวลาจะผ่านมาเกือบ 300 ปี รสชาติและบรรยากาศของร้านยังคงยึดมั่นในความเรียบง่ายแบบฉบับเนเปิลส์แท้ๆ โดยไม่เน้นความฟู่ฟ่า แต่เน้นที่คุณภาพของวัตถุดิบและรสชาติที่บริสุทธิ์

พิซซ่าสูตรคลาสสิกของร้านที่ยังคงได้รับความนิยมมาจนถึงทุกวันนี้คือ Mastunicola ซึ่งเป็นพิซซ่าที่โรยหน้าด้วยมันหมู ชีสจากนมแกะ และใบโหระพา ซึ่งเป็นสูตรที่ปรุงมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 17

ร้านนี้ยังปรากฏอยู่ในภาพยนตร์ดังอย่าง Eat Pray Love ที่นำแสดงโดยจูเลีย โรเบิร์ตส์ ซึ่งยิ่งทำให้มีชื่อเสียงและเป็นที่รู้จักในหมู่นักท่องเที่ยวทั่วโลก

การเกิดขึ้นของร้านพิซซ่าแห่งแรกคือจุดเริ่มต้นของประวัติศาสตร์ที่เปลี่ยนแปลงวิธีที่ผู้คนบริโภคอาหารไปตลอดกาล จากแผงลอยเล็กๆ ที่เริ่มต้นในปี 1738 สู่ร้านอาหารในปี 1830 และยังคงยืนหยัดมาจนถึงทุกวันนี้ Antica Pizzeria Port’Alba คือหลักฐานที่มีชีวิตที่บอกเล่าเรื่องราวของพิซซ่า ตั้งแต่รากฐานของอาหารคนจน สู่การเป็นอาหารระดับโลกที่เรารู้จักกันในปัจจุบัน